کالبدشکافی شیمیایی؛ چرا رزین اپوکسی روی سنگ زرد میشود؟
تغییر رنگ و متمایل شدن به زرد یا قهوهای در پوششهای اپوکسی، یک پدیده کاملاً شناختهشده در مهندسی پلیمر است که به آن تخریب نوری (Photo-degradation) میگویند. وقتی سنگهای فرآوریشده با رزینهای معمولی در محوطه کارخانه یا در نمای بیرونی ساختمان در معرض نور خورشید قرار میگیرند، پرتوهای فرابنفش (بهویژه موجهای کوتاه UV-A و UV-B) انرژی کافی برای شکستن پیوندهای شیمیایی رزین را تامین میکنند.
بیشتر رزینهای اپوکسی متداول در بازار از پایه پتروشیمی بیسفنول آ (Bisphenol A) تولید میشوند. این ماده حاوی حلقههای آروماتیک (بنزنی) است. انرژی اشعه فرابنفش باعث اکسیداسیون این حلقهها و تبدیل آنها به ساختارهای «کینونی» میشود. کینونها ذاتاً دارای رنگ زرد و قهوهای تیره هستند و ظهور آنها روی سطح سنگ، شفافیت رزین را نابود کرده و اسلبهای لوکس سفید و کرم (مثل مرمر قروه، مرمریت دهبید یا تراورتن حاجیآباد) را کدر و چرکمرده نشان میدهد.
فاکتورهای تشدیدکننده زردشدگی در کارخانجات سنگبری
علاوه بر ماهیت خود رزین، خطاها و عوامل کارگاهی زیر این پدیده مخرب را سرعت میبخشند:
- خلوص پایین و کیفیت هاردنر: هاردنرهای آمینی (بهویژه نوع پلیآمین) اگر به درستی تصفیه نشده باشند و حاوی آمینهای آزاد باقیمانده باشند، در مجاورت اکسیژن هوا و بدون نیاز به نور خورشید هم به مرور زمان پیر و زرد میشوند.
- عدم انطباق ضخامت با دوز فیلر: وقتی یک حفره عمیق یا ترک پهن روی سنگ با رزین خالص و بدون پودر سنگ (فیلر) پر میشود، حجم بزرگی از اپوکسی بدون محافظ باقی میماند و اثر تغییر رنگ در عمق آن چندین برابر بیشتر به چشم میآید.
- حرارت بیش از حد در کوره (شوک حرارتی): پخت سریع رزین با افزایش بیرویه دمای کورههای طبقاتی کارخانه، باعث ایجاد زنجیرههای پلیمری ناپایدار میشود که آمادگی فوقالعاده بالایی برای زرد شدن در آینده دارند.
راهکارهای مهندسی برای پیشگیری قطعی از تغییر رنگ رزین
برای اینکه خط تولید اسلب و تایل شما از این آسیب مصون بماند، باید پروتکلهای خرید و مصرف متریال را به شکل زیر بازنگری کنید:
- استفاده از رزینهای مجهز به اسکنرهای UV (پایدارکنندههای نوری HALS): این افزودنیهای گرانقیمت پلیمری، رادیکالهای آزاد ایجاد شده توسط نور خورشید را پیش از آسیب زدن به حلقههای بنزنی به دام میاندازند و انرژی فرابنفش را به شکل حرارت ناچیز و بیضرر تخلیه میکنند.
- جایگزینی رزینهای آلیفاتیک در فضاهای باز: برای سنگهایی که قرار است در نمای خارجی ساختمان کار شوند، باید از هاردنرهای آلیفاتیک یا رزینهای فاقد حلقه بنزنی استفاده کرد که مقاومت نوری آنها صددرصدی است.
- رعایت ضخامت استاندارد لایه فیلم: لایهنشانی روی اسلب باید به صورت یکنواخت و با ضخامت میکرونی انجام شود و هرگونه تجمع رزین در چالههای سنگ باید با کاردک جمعآوری یا با ماستیک غنیشده پر شود.
جدول عیبیابی و درمان زردشدگی روی سنگ:
نشانه: زرد شدن موضعی در بخشهای عمیق سنگ / علت احتمالی: عدم اختلاط کامل هاردنر و تجمع موضعی آمین آزاد / راه حل: کالیبره کردن ترازوی ترکیب و استفاده از میکسر مکانیکی.
نشانه: زرد شدن یکدست کل سطح اسلب در انبار / علت احتمالی: تابش مستقیم نور خورشید از سقف سالن یا فضای باز به رزین فاقد آنتی-UV / راه حل: استفاده از سایهبان یا خرید رزینهای گرید صادراتی غنیشده.
برای حفظ اعتبار سنگهای صادراتی خود و تضمین عدم تغییر رنگ ماستیکها، بخش مشخصات فنی و خرید رزین اپوکسی ضد زردی را در سنگ کالا بررسی نموده و یا با کارشناسان ما تماس بگیرید.
چکمه لاستیکی
«Share» را انتخاب کنید.
«Add to home screen» را انتخاب کنید 